Historia Instytutu

Krótka historia IMP: od powstania po dzień dzisiejszy

Początki IMP sięgają schyłku ubiegłego wieku. W końcu lat 80., zwłaszcza po uchwaleniu historycznej ustawy o działalności gospodarczej, stało się jasne, że prawdziwa reforma gospodarcza wymaga przywrócenia w Polsce wartości, które stanowią kanon gospodarczego szlachectwa. O jakości i konkurencyjnej sile gospodarki już wtedy stanowiły bowiem marki – firmy i produkty o potwierdzonej reputacji, cieszące się szacunkiem i dobrą sławą, budzące pozytywne emocje.

Status prawdziwej marki osiągają nieliczni – ułamek uczestników rynku. Oznacza on wybicie się spośród ogólnej masy firm i przynależność do stanu wyższego – osiągnięcie swoistego szlachectwa. (Po kilku latach daliśmy temu dosłowny wyraz poprzez wielką wystawę w Pałacu Kultury i Nauki pt. Szlachectwo Marki w Polskiej Gospodarce, 4-6.12.1997).

Po przełomie roku 1989, już w nowej rzeczywistości ustrojowej, podjęliśmy szereg projektów, z których stopniowo zaczęła wyłaniać się koncepcja odrodzenia tożsamości rynkowej jako źródła siły konkurencyjnej. Nieformalna inicjatywa o charakterze skromnego oddolnego ruchu społecznego czy też klubu entuzjastów zaczynała się materializować.

Ostatecznym impulsem do powstania Instytutu Marki Polskiej stało się zaakceptowanie jesienią 1994 r. przez Krajową Izbę Gospodarczą idei ogólnopolskiego projektu, który mógłby istotnie przyśpieszyć w naszym kraju proces renesansu marek. Ta inicjatywa intelektualna, możliwa dzięki udanemu początkowi transformacji gospodarczej, zaowocowała opracowaniem założeń Programu przywrócenia roli i znaczenia marek firmowych i handlowych w Polsce.

W 1995 r., w rezultacie współpracy Krajowej Izby Gospodarczej (KIG) oraz Ministra Przemysłu i Handlu (MPiH), Program przywrócenia roli i znaczenia marek firmowych i handlowych w Polsce stał się faktem i został wprowadzony (jako wspólne zadanie KIG oraz MPiH) do strategicznego dokumentu rządowego Międzynarodowa konkurencyjność polskiego przemysłu. Program polityki przemysłowej na lata 1995-1999.

Wkrótce po uruchomieniu Program opatrzyliśmy nazwą i symbolem: MARKA-MARKOM. Nazwa ta wyraża nadrzędną myśl przewodnią Programu:

W imię wspólnego polskiego interesu należy promować wszelkie polskie sukcesy, i honorować tych, którzy zwyciężają na konkurencyjnym rynku – oni zawsze wygrywają w imieniu nas wszystkich.

Ideę Marka-Markom najlepiej streszcza hasło, zapożyczone z etosu górniczego: Co mocne – podeprzeć!

To postawa dość obca polskiej kulturze i obyczajowi – my chętniej podpieramy to, co słabe, a zwycięzców często niszczymy.

Co mocne – podeprzeć! stało się proklamacją – zawołaniem firmowym, najpierw Programu MARKA-MARKOM, a potem jego następcy: Programu Marka dla Polski.

Powstanie Instytutu Marki Polskiej, poprzedzone kilkoma latami przygotowań i intensywnego zbierania doświadczeń, m.in. przy konstruowaniu i zarządzaniu takimi przedsięwzięciami jak Business Foundation, w ramach którego funkcjonowała Business Foundation Book, Promotion Poland, które przybrało potem postać Programu Teraz Polska czy Business Centre Club, dało początek formalnej strukturze, która pod egidą KIG wzięła na siebie odpowiedzialność za realizację programu MARKA-MARKOM.

Główną inspiracją było narastające, i coraz mocniej ugruntowane analizami empirycznymi kilku krajów, profesjonalne przekonanie, że Polska może w ciągu 25 lat (1995-2020) przeskoczyć z tzw. „drugiego” do „pierwszego” świata: grona 25 markowych i powszechnie podziwianych krajów świata – najskuteczniejszych w skali globalnej beneficjentów efektu kraju pochodzenia.

W tym czasie, w połowie lat 90., branding (po nabraniu przez sto lat siły i doświadczeń oraz zdominowaniu świata międzynarodowego biznesu) zaczął wdzierać się przebojem, i w coraz bardziej doskonałych i nowoczesnych formach, na nowe obszary: w pole zainteresowania rządów, regionów, miast, organizacji pozarządowych, partii politycznych, a nawet religii. Było to kolejne widoczne świadectwo, że rozpoczyna się epoka globalizacji – epoka wolnego rynku, na którym królują marki, a reputacja i wizerunek są najcenniejszymi aktywami rynkowymi.

Polska była wtedy brandingową (markową) pustynią. Po okresie zaborów, po brutalnie przerwanym krótkim zrywie II RP i po pół wieku powojennej izolacji gospodarczej Polska nie miała marki jako kraj, ani nie miała markowych specjalności, markowych firm, markowych produktów czy wydarzeń. A co najgorsze – nie miała wiedzy ani świadomości, że na świecie trwa już prawdziwa rewolucja: po wiekach panowania na rynku producenta i kupca zaczyna rządzić konsument: rozpoczyna się era marek, a światowa gospodarka staje się gospodarką wiedzy, w której liczy się przede wszystkim kapitał niematerialny – własność intelektualna, reputacja, wizerunek.

To, co w latach 90. było tendencją, na przełomie wieków stało się powszechną rzeczywistością: na wolnym rynku panuje dzisiaj znakomicie poinformowany i wymagający konsument, a dominują na nim marki, które konkurując ze sobą zabiegają o jego względy i pieniądze.

Kto nie ma marki – skazany jest na rolę statysty. Dla kraju oznacza to życie na peryferiach nowoczesnej gospodarki i pozbawienie renty markowej – premii ekonomicznej, jaką zapewnia mocna marka narodowa: zepchnięcie do roli podwykonawcy czy poddostawcy, anonimowość, tani eksport pod obcymi markami, konkurowanie tylko cenami oraz funkcjonowanie w ciągłym zagrożeniu ze strony jeszcze tańszych krajów.

Mantrą Instytutu Marki Polskiej stała się sekwencja haseł, które są też tytułami albo myślami przewodnimi kolejnych książek wydawanych przez IMP w ramach Biblioteki Akademii Marek:

Co mocne – podeprzeć! • Zaufać dziedzictwu, aby wygrać przyszłość • Gospodarka pod własną banderą. Patriotyzm w epoce globalizacji • Tożsamość rynkowa. Atrybut konkurencyjnego państwa • Sprawiedliwość marek. Jak branding miejsc i produktów może uczynić kraj bogatym, dumnym i pewnym siebie • Tożsamość Konkurencyjna.

Instytut Marki Polskiej stał się ośrodkiem typu think-tank: kuźnią idei, doprowadzanych jednak do praktycznego poziomu strategii budowania marek oraz strategii komunikacyjnych marek.

IMP tworzy niewielkie grono stałych współpracowników, które uzupełnia płynna grupa osób przygotowujących swoje rozprawy doktorskie, prace magisterskie czy licencjaty z zakresu brandingu oraz dziedzin pokrewnych.

Instytut współpracuje z kilkoma najwybitniejszymi w branży ekspertami świata, jak Wally Olins czy Simon Anholt. Ma też robocze kontakty z kilkunastoma czołowymi ośrodkami brandingu na świecie.

Instytut Marki Polskiej od 1995 r. współpracował z kilkuset partnerami: z ponad setką markowych firm polskich, z Kancelarią Prezydenta RP, Kancelariami Sejmu i Senatu, z Ministerstwem Gospodarki, Ministerstwem Spraw Zagranicznych, Ministerstwem Rozwoju Regionalnego, Ministerstwem Skarbu, z kilkunastoma miastami i regionami, urzędami skarbowymi, sądami, licznymi NGO, czołowymi uczelniami, ambasadami RP w różnych krajach oraz ambasadami zagranicznymi w Polsce, a także z czołówką branży komunikacji marketingowej w Polsce.

W latach 2006-2007 Instytut uczestniczył w realizacji wspólnego unijnego projektu kilkudziesięciu instytucji wspierania przedsiębiorczości pod marką KIGNET – Izbowy system wsparcia konkurencyjności polskich przedsiębiorstw.

Instytut Marki Polskiej opracował i stosuje w praktyce własną praktyczną teorię marki, zestaw własnych modeli brandingowych oraz unikalny system certyfikacji marek firmowych. Dotychczas certfikację przeszło ponad 100 starannie dobranych firm, z których 70 uzyskało status Założycieli Akademii Marek.

Od momentu powstania Instytut działa przy Krajowej Izbie Gospodarczej, budując wspólnie z KIG pod adresem Trębacka 4 zręby Centrum Kompetencji Biznesu.